Tarım arazisinde ne yapılabilir?

Çevre düzeni planında tarım alanında kalan parsellerde, 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’ndan (2005) bu yana tarımsal amaçlı yapılar dışında yapıya izin verilmez. Parselin yola cephesi olması bunu değiştirmez.

Tarımsal amaçlı yapılar

Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik (2026) ve ekindeki ölçütlere göre başlıca seçenekler şunlardır:

• Bağ evi: 30 m² taban, 2 kat. Dikili arazide en az 1 hektar, mutlak, özel ürün ve marjinal arazide en az 5 hektar parsel gerekir.
• Tarımsal depo: Üreticinin toplam arazi varlığının %1’i kadar.
• Sundurma ve çiftlik atölyesi: Her biri en çok 50 m².
• Sera: Yanında sera alanının %5’i kadar (en az 20 m²) idari ve teknik bina yapılabilir.
• Hayvancılık yapıları: Ahır, ağıl, kümes gibi yapılar kapasiteye göre; kapalı alan arazinin emsalini aşamaz.

Arazi büyüklüğü eşikleri

Her yapı her parselde yapılamaz. Depo ve sundurma için dikili arazide 1 hektardan, diğer arazilerde 2 hektardan büyük parsel; sera yanındaki yapılar için en az 3.000 m² (bazı seçeneklerde 6.000 m²) sera alanı aranır. Küçük parselde seçenekler daralır.

Bakıcı evi

Bakıcı evi tek başına yapılamaz. Bağ evinin bütün şartlarını sağlayan parselde, belli büyüklükte bir hayvancılık tesisi varsa (örneğin ağılda 450, ahırda 550, kümeste 750 m² kapalı alan) ve 150 m²’lik inşaat emsale sığıyorsa yapılabilir.

Zeytinlik

Parsel zeytinlik ise (tapu vasfı zeytin ya da çevre düzeni planında zeytinlik lekesi) bağ evi, bakıcı evi, depo, ahır, ağıl ve kümes yapılamaz. Ayrıntı için Zeytinlikte hangi yapılar yapılabilir? yazısına bakınız.

Datça-Bozburun’a özgü şartlar

Çevre düzeni planına göre tarımsal yapı için parselin en az kadastral yola cephesi olmalıdır. Bağ evi gibi barınma yapılarında kadastral yola en az 12 m cephe aranır. Mutlak, özel ürün ve dikili tarım arazisinde emsal 0,05’tir. Yönetmelik ile plandan hangisi daha kısıtlayıcıysa o uygulanır.

Arazi sınıfı tapudan değil, etütten

Arazinin mutlak, dikili, marjinal ya da özel ürün arazisi olduğu tapu vasfına göre değil, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın arazi etüdüne göre belirlenir. Başvurular TAD Portal üzerinden yapılır.

Konut ya da turizm için yol

Tarım dışı bir kullanım isteniyorsa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden tarım dışı kullanım izni alınması ve ardından imar planı yapılması gerekir. Plan ancak üst ölçekli planın o lekede izin verdiği amaçla yapılabilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; parsel ve projeye özel değerlendirme yerine geçmez. Mevzuat değişebilir; işlem öncesinde güncel metinleri ve ilgili kurumu kontrol ediniz.